Vertraagde vlucht: vergoeding en uw rechten

De tekst van de verordening belooft alleen compensatie bij annulering en instapweigering. In 2009 oordeelde het Hof van Justitie van de Europese Unie dat passagiers die 3 uur of meer te laat op hun eindbestemming aankomen, dezelfde schade lijden en recht hebben op dezelfde compensatie (Sturgeon, C-402/07 en C-432/07).

Er gelden drie voorwaarden. De vlucht moet eronder vallen: ze vertrok uit de EU, IJsland, Noorwegen of Zwitserland, of vloog er met een Europese maatschappij naartoe. U moet minstens 3 uur na de geplande aankomsttijd zijn aangekomen. En de vertraging mag niet zijn veroorzaakt door buitengewone omstandigheden (zie hieronder).

Het gaat om de aankomst, niet om het vertrek: een vlucht die 4 uur te laat vertrok, tijd inhaalde en 2 uur en 50 minuten te laat landde, geeft geen recht op compensatie. En aankomst is het moment waarop minstens één deur opengaat en passagiers het vliegtuig mogen verlaten, niet de landing (Hof van Justitie, Germanwings, C-452/13, 2014).

Het bedrag hangt af van de afstand van de vlucht, niet van de ticketprijs: € 250 voor vluchten tot 1.500 km; € 400 voor vluchten van 1.500 tot 3.500 km en voor elke vlucht van meer dan 1.500 km binnen de EU; € 600 voor langere vluchten tussen de EU en de rest van de wereld. De afstand wordt hemelsbreed gemeten tussen de twee luchthavens.

Op die langste vluchten geeft een aankomst met 3 tot 4 uur vertraging de helft, € 300; bij 4 uur of meer het volle bedrag van € 600. De compensatie geldt per passagier en wordt in geld betaald: reisvouchers alleen als u daar schriftelijk mee instemt.

Wat de oorzaak van de vertraging ook is, zelfs een storm, de maatschappij moet voor u zorgen zodra het vertrek 2 uur vertraagd is bij vluchten tot 1.500 km, 3 uur bij vluchten van 1.500 tot 3.500 km en langere vluchten binnen de EU, of 4 uur bij langere vluchten (artikel 6). Ze moet maaltijden en verfrissingen aanbieden die in redelijke verhouding staan tot de wachttijd, twee telefoongesprekken of e-mails en, als u moet overnachten, een hotel en vervoer daarheen (artikel 9).

Gebeurt dat niet, koop dan wat redelijk is, bewaar de bonnetjes en vraag de kosten terug: ze komen bovenop een eventuele compensatie. Vanaf 5 uur vertraging kunt u ook van de reis afzien en uw ticket terugbetaald krijgen, met een vlucht terug naar uw vertrekpunt als u al onderweg was.

De maatschappij is geen compensatie verschuldigd als zij bewijst dat de vertraging is veroorzaakt door buitengewone omstandigheden die zich ook niet hadden voorgedaan als alle redelijke maatregelen waren getroffen (artikel 5, lid 3). Het Hof van Justitie legt deze uitzondering strikt uit: ze geldt voor gebeurtenissen die niet bij de normale bedrijfsvoering van een maatschappij horen en buiten haar macht liggen.

Meestal buitengewoon: gevaarlijk weer, beperkingen of stakingen van de luchtverkeersleiding, beveiligingsalarmen, een aanvaring met een vogel (Pešková, C-315/15, 2017) of een verborgen fabricagefout die de fabrikant of de autoriteiten aan het licht brengen. Meestal niet: een technisch probleem dat bij onderhoud of voor vertrek aan het licht komt (Wallentin-Hermann, C-549/07, 2008), een staking van het eigen personeel van de maatschappij (Airhelp tegen SAS, C-28/20, 2021) of een tekort aan bemanning. Een vertraging die is overgenomen van een eerdere vlucht van hetzelfde toestel telt alleen als die eerdere vlucht zelf door een buitengewone omstandigheid werd getroffen die uw vertraging rechtstreeks veroorzaakte (TAP, C-74/19, 2020).

Ook bij een buitengewone omstandigheid moet de maatschappij tijdens het wachten voor u blijven zorgen.

Had uw reis een overstap en stonden beide vluchten op één boeking, dan telt hoe laat u op uw eindbestemming aankwam. Een eerste vlucht met 1 uur vertraging waardoor u uw aansluiting miste en 4 uur te laat aankwam, geeft recht op compensatie (Folkerts, C-11/11, 2013), berekend op de hemelsbrede afstand tussen uw eerste vertrekluchthaven en uw eindbestemming (Bossen, C-559/16, 2017).

Dat geldt zelfs voor een overstap buiten de EU, als de reis met één boeking in de EU begon (Wegener, C-537/17, 2018). Los geboekte vluchten worden elk afzonderlijk beoordeeld.

De verordening stelt zelf geen termijn: de verjaringstermijn is die van het land waarvan de rechter over de claim beslist (Hof van Justitie, Moré, C-139/11, 2012). Die termijn verschilt sterk per land. Dien uw claim zo snel mogelijk in en bewaar uw boekingsbevestiging, uw instapkaart en een bewijs van het tijdstip waarop u werkelijk aankwam.

Compensatie is meestal niet verschuldigd als:

• de vlucht minder dan 3 uur te laat aankwam;
• u ten minste 14 dagen voor vertrek over de annulering bent ingelicht;
• de verstoring werd veroorzaakt door buitengewone omstandigheden die ook met alle redelijke maatregelen niet te vermijden waren geweest, zoals zwaar weer, beperkingen van de luchtverkeersleiding, een veiligheidsrisico of een staking van personeel dat niet bij de luchtvaartmaatschappij werkt;

• Geannuleerde vlucht
• Overboeking en instapweigering
• Stakingen
• Verordening 261/2004
• Luchtvaartmaatschappijen