Strajk a lot: prawa pasażera i odszkodowanie
Strajk nie odbiera Państwu praw. Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 liczy się to, kto strajkuje: strajk własnych pilotów lub personelu pokładowego linii zwykle daje prawo do 250–600 € na pasażera, strajk kontrolerów ruchu lotniczego zwykle nie, a w każdym przypadku linia musi zwrócić pieniądze lub zapewnić inny lot oraz opiekę podczas oczekiwania.
Ostatnia aktualizacja: 3 października 2026
Ile mogą Państwo otrzymać
- 250 €
- Loty do 1500 km
- 400 €
- Loty od 1500 do 3500 km oraz wszystkie loty powyżej 1500 km w obrębie UE
- 600 €
- Loty powyżej 3500 km, z wyjątkiem lotów w obrębie UE
Na pasażera, także na dzieci z własnym miejscem.
Nie ma wygranej, nie ma opłaty: jeśli uzyskamy odszkodowanie, zatrzymujemy 25 % (z VAT). W przeciwnym razie nic Państwo nie płacą.
Strajk pracowników linii: odszkodowanie zwykle się należy
W 2021 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że strajk ogłoszony przez związek zawodowy pracowników samej linii, na przykład pilotów lub personelu pokładowego, w celu uzyskania lepszych płac lub warunków pracy nie jest okolicznością nadzwyczajną: należy do normalnej działalności linii lotniczej, która musi liczyć się ze sporami zbiorowymi z pracownikami (sprawa Airhelp przeciwko SAS, C-28/20). Odwołania i opóźnienia o co najmniej 3 godziny spowodowane takim strajkiem co do zasady dają więc prawo do odszkodowania.
To samo dotyczy tzw. dzikiego strajku, gdy duża część załogi jednocześnie zgłasza chorobę po niespodziewanym ogłoszeniu zarządu (Trybunał Sprawiedliwości, sprawa Krüsemann, C-195/17, 2018).
Strajk innych osób: zwykle bez odszkodowania
Strajk osób, które nie pracują dla linii, na przykład kontrolerów ruchu lotniczego, pracowników ochrony czy personelu samego lotniska, zwykle jest okolicznością nadzwyczajną: pozostaje poza kontrolą linii. Jeśli spowodował odwołanie lub opóźnienie, odszkodowanie zwykle nie przysługuje, pod warunkiem że linia zrobiła wszystko, co rozsądnie możliwe, aby ograniczyć utrudnienia, także przebukowując Państwa na lot innej linii, jeśli było to szybsze (Trybunał Sprawiedliwości, sprawa TAP, C-74/19, 2020).
Strajki kontroli ruchu lotniczego w jednym kraju dotykają także lotów, które tylko przelatują przez jego przestrzeń powietrzną: strajk francuskich kontrolerów opóźnia na przykład loty między Polską a Hiszpanią.
Bez względu na to, kto strajkuje: zwrot lub inny lot oraz opieka
Nawet gdy strajk jest okolicznością nadzwyczajną, pozostałe prawa pozostają nienaruszone. Jeśli lot zostanie odwołany, wybierają Państwo między zwrotem ceny biletu w ciągu 7 dni a innym lotem do celu. Podczas oczekiwania linia musi zaoferować posiłki i napoje, dwie rozmowy telefoniczne lub e-maile, a jeśli konieczny jest nocleg, hotel i transport do niego (art. 8 i 9). Proszę zachować paragony za wszystko, za co trzeba zapłacić samemu.
Strajki zapowiedziane z wyprzedzeniem
Strajki często są zapowiadane z kilkudniowym lub kilkutygodniowym wyprzedzeniem. Jeśli linia odwołała lot i poinformowała Państwa co najmniej 14 dni przed wylotem, odszkodowanie nie przysługuje, ale pozostaje wybór między zwrotem pieniędzy a innym lotem. Jeśli poinformowała później, stosuje się zwykłe zasady dotyczące terminu powiadomienia o odwołaniu: odszkodowanie może się należeć, jeśli strajkowali pracownicy linii.
Loty gwarantowane podczas strajków
Niektóre kraje wymagają minimalnej obsługi podczas strajków w transporcie. Na przykład we Włoszech podczas strajków w transporcie lotniczym muszą się odbyć loty zaplanowane między 7:00 a 10:00 oraz między 18:00 a 21:00, a także niektóre loty na wyspy. Jeśli lot był w gwarantowanym przedziale czasowym, a mimo to go odwołano, warto zapytać linię o przyczynę: sam strajk może tego nie tłumaczyć.
Kiedy odszkodowanie jest mało prawdopodobne
Odszkodowanie zwykle nie przysługuje, gdy:
- lot dotarł z opóźnieniem mniejszym niż 3 godziny;
- o odwołaniu lotu poinformowano Państwa co najmniej 14 dni przed odlotem;
- zakłócenie wynikło z nadzwyczajnych okoliczności, których nie dałoby się uniknąć nawet po podjęciu wszelkich racjonalnych środków, np. złej pogody, ograniczeń kontroli ruchu lotniczego, zagrożenia bezpieczeństwa lub strajku osób niezatrudnionych przez linię lotniczą;
Najczęstsze pytania
Mój lot odwołano z powodu strajku kontrolerów ruchu lotniczego. Czy mogę dochodzić odszkodowania?
Zwykle nie: strajk kontrolerów ruchu lotniczego pozostaje poza kontrolą linii. Nadal przysługuje jednak zwrot pieniędzy lub inny lot, a także posiłki i w razie potrzeby hotel podczas oczekiwania.
Piloci linii strajkowali i mój lot odwołano. Czy należy mi się odszkodowanie?
Co do zasady tak, jeśli poinformowano Państwa mniej niż 14 dni przed wylotem lub przylecieli Państwo z opóźnieniem co najmniej 3 godzin: strajk własnych pracowników linii nie jest okolicznością nadzwyczajną, jak orzekł Trybunał Sprawiedliwości w 2021 r.
Połowa załogi zgłosiła chorobę tego samego dnia i lot odwołano. Czy to strajk?
Traktuje się to jako problem samej linii. Trybunał Sprawiedliwości orzekł w 2018 r., że masowe zwolnienia lekarskie załogi po niespodziewanym ogłoszeniu restrukturyzacji nie są okolicznością nadzwyczajną, więc odszkodowanie może się należeć.
Strajk zapowiedziano miesiąc wcześniej, a linia odwołała mój lot trzy tygodnie przed wylotem. Czy mogę dochodzić roszczeń?
Nie odszkodowania: poinformowano Państwa ponad 14 dni przed wylotem. Mogą Państwo jednak wybrać między pełnym zwrotem pieniędzy a innym lotem.